LGBTIQ+ (ή αλλιώς ΛΟΑΤΚΙ+): Τι σημαίνουν όλα αυτά τα γράμματα;

Τα τελευταία χρόνια συνηθίζεται η χρήση του ακρωνύμιου ‘LGBT’, ‘LGBTIQ’ και ‘LGBTIQ+’ για να συμπεριλάβουμε όλα τα άτομα και τις κοινότητες που προσδιορίζονται ως λεσβίες, γκέι, αμφισεξουαλικά, τρανς/διεμφυλικά, queer, ιντερσέξ αλλά και ασεξουαλικά, πανσεξουαλικά άτομα, καθώς και τις άλλες έμφυλες ταυτότητες. Συμπεριλαμβάνει επίσης τα άτομα τα οποία αναρωτιούνται για τον σεξουαλικό προσανατολισμό τους ή και την ταυτότητα φύλου τους.

Ακολουθούν μερικές διευκρίνισες για καθένα από τους όρους στο LGBT(Q)QI+:

  • Λεσβία: Μία γυναίκα η οποία προσελκύεται συναισθηματικά, ρομαντικά ή σεξουαλικά από άλλες γυναίκες.
  • Γκέι: Άνδρας που προσελκύεται συναισθηματικά, ρομαντικά ή σεξουαλικά από άτομα του ίδιου φύλου. Αν και χρησιμοποιείται για γυναίκες, προσδιορίζει κυρίως τους άνδρες. Η λέξη γκέι πλέον κρίνεται ορθή αντί της λέξης ομοφυλόφιλος, που έχει κλινικές αποχρώσεις οι οποίες θεωρούνται προσβλητικές.
  • Αμφισεξουαλικός/η: Άνδρας ή γυναίκα που προσελκύεται συναισθηματικά, ρομαντικά ή σεξουαλικά από άτομα ανεξαρτήτως φύλου.
  • Τρανς ή διεμφυλικός/η: Ο όρος τρανς περιγράψει τα άτομα των οποίων το φύλο τους, η εσωτερική αίσθηση του αρσενικού ή θηλυκό δε συμφωνεί με το φύλο που τους αποδόθηκε όταν γεννήθηκαν. Τα άτομα τα οποία ανήκουν στις έμφυλες (gender nonconforming, bigender, genderfluid, κ.α.) ταυτότητες είναι αυτά των όποιων η προς τα έξω επικοινωνία του φύλου δια της συμπεριφοράς ή της εμφάνισης, διαφέρει από τις προοπτικές που συνδέονται με το φύλο το οποίο τους αποδόθηκε κατά τη γέννησή τους. Κάθε άτομο έχει ένα σεξουαλικό προσανατολισμό και μία ταυτότητα και έκφραση φύλου. Η ταυτότητα φύλου είναι διαφορετική από τον σεξουαλικό προσανατολισμό. Τα τρανς άτομα μπορεί να προσδιορίζονται ως ετερόφυλα/straight, λεσβίες, γκέι, αμφισεξουαλικά, ασεξουαλικά, queer, ή οποιοδήποτε άλλο σεξουαλικό προσανατολισμό.

(Γενική πηγή: http://www.lambdalegal.org/know-your-rights/basic-facts-about-being-lgbtq)

  • Queer: 1) Όρος-ομπρέλα που χρησιμοποιείται μερικές φορές από άτομα της κοινότητας όσον αφορά ολόκληρη την LGBTIQ+ κοινότητα. 2) Εναλλακτικός όρος που χρησιμοποιείται από άτομα που αμφισβητούν ή απορρίπτουν τις νόρμες (norms) ή ετικέτες και κατηγορίες του σεξουαλικού προσανατολισμού και της ταυτότητας φύλου όπως λεσβία, γκέι, στρέιτ, άνδρας, γυναίκα, κλπ. Συμπεριλαμβάνει την έννοια του genderqueer, που υποστηρίζει την ιδέα της ρευστότητας του φύλου ενώ απορρίπτει την έννοια του φύλου ως κοινωνικό κατασκεύασμα. Υπάρχουν επίσης άτομα που αυτοπροσδιορίζονται ως άφυλα, δίφυλα (bigender). Επισημάνουμε εδώ ότι ο όρος δεν είναι ευρύτερα αποδεκτός από την κοινότητα, και μπορεί να θεωρηθεί προσβλητικός, αναλόγως της γενιάς, της γεωγραφικής τοποθεσίας και της σχέσης τους με τη λέξη.

  • Questioning: (Προβληματισμένοι/νες) Καμία φορά βλέπουμε ένα δεύτερο Q να αναφέρεται σε άτομα των οποίων η διαδικασία της διερεύνησης και της ανακάλυψης του δικού τους σεξουαλικού προσανατολισμού, της ταυτότητας φύλου ή της έκφρασης φύλου βρίσκονται σε διαδικασία διερεύνησης.

  • Ιντερσέξ: Άτομα των οποίων η σεξουαλική ανατομία ή τα χρωματοσώματα δεν ταιριάζουν με τα παραδοσιακά σημάδια του ‘θηλυκού’ και ‘αρσενικού’. Για παράδειγμα: άτομα γεννημένα με ανατομία και ‘θηλυκή’ και ‘αρσενική’ (πέος, όρχεις, κόλπος, ωοθήκες, μήτρα, κλπάτομα γεννημένα με το XXY χρωμόσωμα.

  • Cis ή cisgender: Αναφέρεται σε άτομα των οποίων το φύλο συμφωνεί με το φύλο που τους αποδόθηκε όταν γεννήθηκαν.

  • Straight: Άτομα που εκλύονται σεξουαλικά από το αντίθετο φύλο.

(Γενική πηγή: https://internationalspectrum.umich.edu/life/definitions)

Χρησιμοποιείστε τα βίντεό μας και τις ασκήσεις για να προκαλέσετε μια συζήτηση για θέματα LGBT και ποικιλομορφίας σεξουαλικοτήτων και ταυτοτήτων φύλου. Ρίξτε μια ματιά, επίσης, στις συμπληρωματικές πληροφορίες που υπάρχουν εδώ.

Εισαγωγή στα βίντεο LGBTIQ

Εδώ θα βρείτε μια ποικιλία από βίντεο που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να παρουσιάσετε τα θέματα LGBTIQ. Τα βίντεο αυτά είναι φτιαγμένα για να ενθαρρύνουν συζητήσεις στις οποίες μπορούν να συμμετάσχουν όλοι και όλες, ανεξαρτήτως των πεποιθήσεών τους.

Τα βίντεο συνοδεύονται από ερωτήσεις που μπορείτε να θέσετε είτε πριν την προβολή των βίντεο, είτε μετά. Επίσης, αρκετά βίντεο περιλαμβάνουν σχετικές ασκήσεις που βρίσκονται σε αυτή τη σελίδα.

Εδώ θα βρείτε μερικές ερωτήσεις και ασκήσεις με τις οποίες μπορείτε να ανοίξετε μια γενικότερη συζήτηση για τα LGBTIQ θέματα. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν πριν την προβολή των βίντεο, ή μετά. Υπάρχουν επίσης προτάσεις για το συνδυασμό των ασκήσεων με τα βίντεο. Η πρώτη σειρά ερωτήσεων, που συνοδεύουν τα βίντεο, είναι σχεδιασμένες έτσι ώστε να βοηθήσουν στη συζήτηση, μετά από την οποία καλό θα ήταν να συνεχίσετε με επιπρόσθετες ερωτήσεις που θα ακολουθούν την κατεύθυνση της συζήτησης. Είναι πολύ πιθανό να υπάρξουν κάποια LGBTIQ άτομα στους θεατές. Καλό θα ήταν να ενθαρρύνονται να μοιραστούν τις εμπειρίες τους εφόσον αισθάνονται άνετα.

Ερωτήσεις για την έναρξη της συζήτησης περί LGBTIQ:

Γνωρίζετε τι σημαίνει LGBTIQ;

– Είναι αναγκαίες αυτές οι ετικέτες; Γιατί;

– Ποια (άλλη) ετικέτα χρησιμοποιούν τα άλλα άτομα για σας; Ποια σας αρέσει ή δεν σας αρέσει;

– Ξέρετε κάποιο άτομο που είναι LGBTIQ;

– Αν κάποιος ή κάποια από σας είναι LGBTIQ και νοιώθει άνετα να μιλήσει για αυτό, πώς αισθάνεσαι μ’ αυτές τις ετικέτες ή με τις ετικέτες γενικότερα;

– Μπορούν οι άνθρωποι να διαλέξουν τη σεξουαλικότητά τους;

Ερωτήσεις που μπορούν να ακολουθήσουν το βίντεο:

– Τι σημαίνει Γκέι/Λεσβία/Αμφισεξουαλικός/Τρανς/Non-binary; (Αναλόγως του πώς ορίζουν τον εαυτό τους οι θεατές του βίντεο).

– Ποια τρία χαρακτηριστικά θέλετε εσείς (οι θεατές του βίντεο) να γνωρίζουν οι άλλοι για σας; (Είμαι βετζιτέριαν. Είμαι γυμνάστρια).

– Τι είναι έρωτας; Τι είναι αγάπη;

– Αν είσαι LGBTIQ και νιώθεις άνετα να μιλήσεις, μήπως θέλεις να μοιραστείς κάποιες εντυπώσεις σου;

– Τι θέλετε εσείς (οι θεατές) να κάνετε στη ζωή σας;

– Τι επιθυμείτε από το μέλλον;

ΠΡΟΤΥΠΑ

Μερικές φορές ίσως νιώθεις μόνος ή μόνη σ’ αυτό τον κόσμο. Αλλά όπως ήδη αναφέραμε, περίπου ένα 5% του παγκόσμιου πληθυσμού είναι LGBTIQ, αν και δεν το παραδέχονται όλοι κι όλες ανοιχτά.

Το να είσαι Λεσβία, Γκέι, Αμφισεξουαλικός/ή, Τρανς, Ιντερσέξ ή Queer σημαίνει ότι έχεις λιγότερες ευκαιρίες στη ζωή; Κάθε άλλο!

Λοιπόν… για να είμαστε απολύτως ειλικρινείς, δεν είναι παντού το ίδιο εύκολο να παραδεχτείς ανοιχτά το σεξουαλικό σου προσανατολισμό και την ταυτότητα και έκφραση φύλου στην προσωπική σου ζωή και στον επαγγελματικό χώρο σου. Αλλά ευτυχώς, μπαίνει το θέμα σε δημόσιο διάλογο και αυτό βοηθά να γίνει όλο και πιο αποδεκτό το να είσαι μέλος της LGBTIQ κοινότητας.

Στο καλλιτεχνικό χώρο βλέπουμε δημοφιλές προσωπικότητες γκέι και λεσβίες, όπως είναι οι ηθοποιοί Jodie Foster, Ellen DeGeneris και η τρανς γυναίκα Laverne Cox, και τραγουδιστές/τρίες Melissa Etheridge, Sam Smith, Fergie, George Michael και Mika. Υπάρχουν επίσης καλλιτέχνες που προσδιορίζονται ως gender fluid ή άφυλα άτομα όπως οι ραπ τραγουδιστές Frank Ocean και Angel Haze.

Γνωρίζετε ότι μπορεί να είσαι λεσβία ή γκέι και να διοικείς μια χώρα; Ο πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου Xavier Bette παντρεύτηκε τον φίλο του, ο πρώην πρωθυπουργός του Βελγίου Elio Di Rupo είναι ανοιχτά γκέι. Και μπορείτε να γίνετε ακόμα και πρόεδρος μιας χώρας, όπως η Jóhanna Sigurðardóttir στην Ισλανδία. Στις ΗΠΑ, δυο ανοιχτά τρανς γυναίκες, η Amanda Simpson και πιο πρόσφατα η Raffi Freedman-Gurspan, έχουν διοριστεί από τον Πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα σε διοικητικές θέσεις.

Ή ότι μπορεί να διοικήσετε τις μεγαλύτερες εταιρείες του κόσμου; Όπως ο διευθύνων σύμβουλος της Apple Tim Cook ή ο μεγιστάνας των ΜΜΕ David Geffen.

Το LGBTIQ σε Κοινωνικό Πλαίσιο

Αυτή η ενότητα παρέχει πληροφορίες και σχετικούς συνδέσμους για το κοινωνικό πλαίσιο των LGBTIQ ατόμων σε ευρωπαϊκό και τοπικό/εθνικό επίπεδο.

Στοιχεία για LGBTIQ άτομα με απλά λόγια

– Πόσα άτομα αυτοπροσδιορίζονται ως LGBTIQ;

Ένα 5%–10% περίπου του γενικότερου πληθυσμού είναι λεσβίες, γκέι, αμφισεξουαλικοί/ές, τρανς ή και αυτοπροσδιορίζονται με άλλη σεξουαλικότητα ή φύλο.

– Υπάρχει κάποια ηλικία που τα άτομα συνειδητοποιούν ότι είναι LGBTIQ;

Πολλά άτομα LGBTIQ αναφέρουν ότι συνειδητοποίησαν το σεξουαλικό προσανατολισμό τους σε πολύ νεαρή παιδική ηλικία, πολύ πριν τις πρώτες σεξουαλικές εμπειρίες τους. Άλλα ίσως δεν αποκτούν επίγνωση του σεξουαλικού προσανατολισμού τους ή της ταυτότητας φύλου μέχρι να ενηλικιωθούν. Πρέπει να σημειωθεί ότι υπάρχουν και άτομα τα οποία δεν θέλουν ή και δεν μπορούν να αυτοπροσδιοριστούν με κάποια συγκεκριμένη σεξουαλικότητα ή και ταυτότητα φύλου. Ποτέ μη θεωρείτε δεδομένο ότι ένα άτομο είναι “πολύ νέο” ή “πολύ ηλικιωμένο” για να δηλώσει ότι είναι LGBTIQ.

– Πώς θα καταλάβω αν κάποιος ή κάποια είναι LGBTIQ;

Δεν αυτοπροσδιορίζονται όλα τα LGBTIQ άτομα με τους όρους αυτούς, και πολλά κρύβουν ότι είναι LGBTIQ από φόβο για τη σωματική τους ασφάλεια ή την προσωπική τους ζωή. Αντιθέτως, κάποια άτομα που θεωρούνται από άλλους ως LGBTIQ, δεν είναι στην πραγματικότητα. Ο μόνος σίγουρος τρόπος για να καταλάβεις αν κάποιο άτομο είναι LGBTIQ, είναι όταν σου το πει το ίδιο το άτομο. Μέχρι τότε, μη βασίζεσαι ποτέ στους μύθους και τα στερεότυπα περί LGBTIQ ατόμων για να εικάσεις τον σεξουαλικό προσανατολισμό ή τη ταυτότητα φύλου ενός ατόμου. Εντούτοις, αν γνωρίζεις ένα νεαρό άτομο που υπόκειται σε παρενοχλήσεις και υφίσταται την κακοποίηση κάποιων που το θεωρούν LGBTIQ, είναι επιτακτική ανάγκη να αναλάβεις άμεση πειθαρχική δράση χωρίς να προσπαθήσεις πρώτα να προσδιορίσεις αν το νεαρό άτομο είναι πράγματι LGBTIQ. Ο στόχος είναι να αποδέχεσαι όλα τα άτομα και να δείξεις ότι τα υποστηρίζεις και θα τα βοηθήσεις να προστατευτούν από διακρίσεις και από την κακομεταχείριση.

– Γιατί κάποια άτομα είναι LGBTIQ;

Οι λόγοι για τους οποίους κάποια άτομα είναι LGBTIQ δεν έχουν γίνει ακόμα πλήρως κατανοητοί. Αυτό όμως που έχει αποδειχτεί είναι ότι ο σεξουαλικός προσανατολισμός και η ταυτότητα φύλου δεν επηρεάζονται από τις προσπάθειες να τα αλλάξουν. Και μάλιστα, οι επονομαζόμενες “θεραπείες μετατροπής ή επανόρθωσης” που στοχεύουν στην αλλαγή του ομόφυλου σεξουαλικού προσανατολισμού έχουν κατηγορηθεί από όλους τους μεγάλους οργανισμούς ψυχικής υγείας ως αναποτελεσματικές και εν δυνάμει επικίνδυνες. Σε κάποιες χώρες απαγορεύονται πλέον. Επιπλέον, είναι εσφαλμένο να εικάζουμε ότι όλα τα LGBTIQ άτομα έχουν υποστεί κάποιο τραύμα ή κακοποίηση. Άτομα LGBTIQ υπήρχαν και υπάρχουν σε όλο τον κόσμο και σε όλες τις εποχές, παρότι οι έννοιες του προσδιορισμού ως LGBTIQ, και των LGBTIQ κοινοτήτων, αναπτύχθηκαν πολύ πρόσφατα.

(Γενική πηγή: http://www.lambdalegal.org/know-your-rights/basic-facts-about-being-lgbtq)

Μάθε περισσότερα για ζητήματα LGBTIQ στη χώρα σου.